You are exactly where you need to be, You are not missing out, falling behind, doing it wrong, not trying hard enough. Whatever opinions you may have about it, however imperfect. THIS IS YOURS WHERE YOU ARE RIGHT NOW IS P E R F E C T !

17 April 2015

Borxhe

Vetes i ke borxh
Ta duash
Kur gjithçka ta pranon
Pa bërë dallim

Zemrës i ke borxh
Falenderim
Qe nga gjoksi e shkul
E pishtar e mban kur hapin përpara e shtrin

Mendjes i ke borxh
Ta falësh
Kur planet e ëndrrat t'i servir pa kthim

Gojës i ke borxh
Fjalën
Që s'e le ta thotë në mbrëmje e as n'agim

Syrit i ke borxh
Lotin
që ja thave para se me vete ta merrte çdo shqetësim

Veshit i ke borxh
Tingujt
E gjuhës që harruar ngelen përveçse në mendim

Dorës i ke borxh
Përkedheljen
Që munguar është kur je në udhëtim

Vetes
Veten ja ke borxh
Deri në plotësim.

12 April 2015

Sy

Në sy si të tutë
Trishtimi harrohet e tretet si reja në det
Në sy si të tutë
Dielli mund të shuhet e hëna kokën të varë
Në sy si të tutë
Asnjë ngjyrë s'është ngjyrë, është sfumaturë
Në sy si të tutë
Mund të mbytesh i sigurt se je ende në jetë.
Në sy si të tutë
...
Ah sy SI TË TUTË!

(Fund dekadë '90)

24 March 2015

Fshatçe

Fshatar të thonë
Fshatar i thua vetes
Dhe të rri puthitur e të mbron
nofka si korracë para jetës.

Fshatar dhe kur libër shfleton me dorën e argjur.
Fshatar dhe kur kallirin e shkoq.
Fshatar kur frytet e mundit i mbledh.
Fshatar kur hellit mishin shikon a u poq.

Por...

Po t'i dinin e t'i kuptonin qytetarët
Gjithë ç'do e ç'di të bësh ti fshatçe
Do të linin mendtë e vetes do i hiqnin vizën.
Dëgjon, veten të them do ndiqnin me kanaçe.

20 March 2015

Erotike

Syri yt, epshi im që më grrin.
Gjithë trupin dëshira përpin
Të të prek të të kap të të zë
der' n'ekstazë të të ndiej e të dua dhe më
Nëma ëndrrën që në mendje e kam
Baticë e kripur, përmbytmë xhanë.

Mëngjeseve

I ndryshëm
Ritmi i mëngjeseve
Nga dita.

Kronometrike ndarja
E mendimeve
Veprimeve.
E fokusuar.
Si sprinteri që 100 metërshin
Me numur frymëmarrjesh mat.

30 sekonda shtriqje
2 min larje dhëmbësh
10 min buke
Kafe
Tesha

Procedura përsëritëse
Lista mendore gjërash të bëra a të harruara vetëtijnë e zhduken.

E përsëri
Në preçizionin kohëshfrytëzues
Gjithmonë gjendet kohë
Për gjërat e mira.
Një a njëqind milisekonda puthje
Që dita e eklipseve
Mbarë të vejë
Si jeta.

18 March 2015

Perla poetike në shqipërim të lirë

Faleminderit për frymëzimin @AlidaJolie.

Më poshtë versioni im i "Mad girls love song" të Sylvia Plath. Si gjithmonë ka SHUMË vend për përmirësim por zotimi u mbajt. Personalisht jam ende e pakënaqur me strofen e tretë.  U përpoqa të ruaj rimën orgjinale dhe siç e dinë të gjithë ata që shqipërojnë  balanca midis korrektësisë se formës dhe asaj të  përmbajtjes është akt ekuilbrizmi i vështirë.
Shijim të mbarë. :)

Këngë dashurie e vajzës së çmendur

I mbyll unë sytë dhe gjithë bota vdes
I ngre qepallat dhe e gjitha sërish lind.
(Më duket e mendjes sime je sajesë )

Tej dalin yjet, n'valle t'kuq e blus',
E errësira arbitrare vendin merr n'galop
I mbyll unë sytë dhe bota bie, vdes.

Një ëndërr ndolli të të vij nën shtresë
Dhe hënës marranike mendtë t'mi këndoje
M'puthe sa marrinë n'vete zgjova
(Më duket e mendjes sime je sajesë)

Zoti rrokopullet që nga qiejt
Zjarr i ferrit meket:
Drejt daljes rendin ëngjëj e njer'z t'djallit
I mbyll unë sytë dhe gjithë bota fiket.

Dëshirë kam të kthehesh siç the t'pres
Por pleqëria vjen e fshin kujtesën.
(Më duket e mendjes sime je sajesë)

Më mirë të kisha dashur zog t' rrufesë
Të paktën në pranverë do gjegjet besë
Unë i mbyll sytë dhe gjithë bota bie, vdes.
(Më duket e mendjes sime je sajesë.)

Mad Girl's Love Song (original)

I shut my eyes and all the world drops dead;
I lift my lids and all is born again.
(I think I made you up inside my head.)

The stars go waltzing out in blue and red,
And arbitrary blackness gallops in:
I shut my eyes and all the world drops dead.

I dreamed that you bewitched me into bed
And sung me moon-struck,
kissed me quite insane.
(I think I made you up inside my head.)

God topples from the sky,
hell's fires fade:
Exit seraphim and Satan's men:
I shut my eyes and all the world drops dead.

I fancied you'd return the way you said,
But I grow old and I forget your name.
(I think I made you up inside my head.)

I should have loved a thunderbird instead;
At least when spring comes they roar back again.
I shut my eyes and all the world drops dead.
(I think I made you up inside my head.)

17 March 2015

Doruntina Konstandinit

Shtatë male
Shtatë dete
Shtatë malle
Shtatë derte
Shtatë ditë
Shtatë sebepe.

Shtatë jetë i jepje
Besën të mos tretje. O vëlla.

15 March 2015

Fije të padukshme (string theory)

Pjesë elementare,
Fizike teorike
Tipike!

Fije të papara
Imagjinare, fillestare
Të tëra!

Ca spango, ca harqe
Të padukshme.
Ca, vargje!

Të tendosshme, tërheqëse
rrëshqitëse
Si vese!

Dhe ndjen një cakitje si puthje në buzë
A një përkedhelje, t'lehtë n'anëgushë
Nuk t'i bëjnë fantazmat, s'është evolucioni
Me fije t' padukshme është lidhur binomi.

Teori jo konspirative

Nganjëherë na duhet të marrim vendime e të bëjmë përzgjedhje problemesh të ndryshme. Mënyra më e lehtë për këtë është tabela plus minus ku në njërën anë vendosen gjërat pozitive e në tjetrën ato negative. Nëse e bëjmë analizën realisht, krahu me mbipeshë numrash sado kundër intuitës të jetë tregon zgjedhjen që duhet të bëjmë.

Një tjetër metodikë për zgjidhje cilësore problemesh është pjesë e modelit  të njohur si modeli Toyota ose LEAN.
Në LEAN gjithçka orientohet drejt përmirësimit të përhershëm e të vazhdueshëm të proceseve (qoftë procese prodhimi si ne rastet e makinave por edhe në proceset njerëzore etj). Metodika LEAN ka shumë struktura ndihmëse por një nga ato më thelbësoret në përballjen me një problem është struktura më "5 përse".

Shembulli: 
Problemi i dukshëm: T'u vu gjobë se po ecje me shpejtësi. (problem)
PSE ? - Se ishe vonë për punë . (Pse-ja nr 1)
PSE ? - Se të  zuri gjumi. (Pse-ja nr 2)
PSE ? - Se nuk ra zilja. (Pse-ja nr 3)
PSE ? -  Se kishte mbaruar bateria (Pse-ja nr 4 )
PSE?  - Se kishe harruar ta ndërroje. (PSE-JA nr 5 = një shkak thelbësor )
Zgjidhja në rastin e marrë për shembull, apo masa parandaluese (procesi që eviton përsëritjen) është blerja e baterive apo krijimi i rutinës për ndërrim baterish me intervale të paracaktuara.

Natyrisht mund të shtrohen edhe pse nr 6, nr 7 e më tej. Por në përgjithësi pas pse-së nr 5 i jemi afruar bollshëm shkakut kryesor për të patur mundësi të veprojmë e t'i japim zgjidhje reale problemit.

Çelësi kyç në përdorimin e metodikës është që analiza të fokusohet dhe të përpiqet të ndjekë lidhjen shkak-efekt pa kapërcyer disa hallka arsyetimi njëherësh dhe duke parë përtej shtresave vetëjustifikuese.

Siç vihet re edhe në shembullin më sipër PSE-ja e pestë sjell në vëmendje një proces të gabuar apo të munguar veprimi ose një sjellje që mund të ndryshohet/përmirësohet. Kjo lidhje është një nga indikatorët që vërteton se i jemi afruar mjaftueshëm thelbit të problemit.

Një nga gjërat që duhen mbajtur mend sa herë që aplikojmë metodën me 5 Pse është fakti që "fajet nuk i kanë njerëzit pjesëmarrës por proceset (ndoshta të munguara) dhe mangësitë në to". Prandaj nëse sugjerimet për parandalimin e përsëritjes përmbajnë përgjigje të tipit "po të kishte më shumë kohë në dispozicion, më shumë para, më shumë njerëz etj" ato, edhe pse të vërteta nuk janë zgjidhje (mund të jenë zgjidhje ose lehtësues momentalë) të përsëritshme.

Sepse normalisht çdo zgjidhje duhet të paraprihet nga një analizë historike e një përmirësim të ardhshëm ashtu siç  shprehet bukur në shqip
"Të bëhesha edhe njëherë nuse pa e di unë si nusëroj!"

14 March 2015

Përgjithësisht për emigracionin në Suedi (1)

Kuptoj se në Shqipëri e Kosovë ka një florë informacioni për emigracionin ne Suedi. Ca janë të dhëna korrekte e të tjera jo. Pjesë të informacionit ndoshta lihen pa u permendur kastile. Një pjesë zbukurohet apo harrohet në ri tregim e përsëritje. Qoftë për mundësitë kërkesat kushtet, rezultatet  etj etj.

Duke mos marrë përsipër të sqaroj apo shpjegoj gjithçka sepse vendimet e përzgjedhjet ashtu si dhe mundësitë apo rezultatet e mundimeve e përpjekjeve janë individuale do të doja t'i dedikoj disa postime fakteve të emigracionit ashtu siç gjenden në të dhënat zyrtare apo mediatike.

Në postin e parë do të them diçka për azilkërkuesit por duke paralajmëruar se në 2013 (vit për të cilin e gjeta me lehtësisht shifrën) 1 156 shqiptarë dhe 1 209 kosovare kërkuan azil në Suedi. Nuk e di saktësisht  sa prej tyre morën të drejtën e azilit por po të gjykoj nga artikujt në media për grevën e urisë nga persona të emigruar për gjakmarrje  në tetor 2014 (për të cilën do të flas herë tjetër) si dhe rastin e fëmijës 3 vjeçar nga Kosova që për shkak të sëmundjes nuk mund të transferohej e prapëseprapë ju refuzua aplikimi probabiliteti është shumë i vogël.

Ndërkohë procesi i aplikimit për azil (më tepër detaje për formatin e aplikimit herë tjetër) është i zgjatur, (deri disa vjeçar) depresionues dhe demotivues  (për të thënë më të paktën).  I takon azilkërkuesit të vërtetojë nevojën për mbrojtje dhe rrezikun që i kanoset e që e shtyn të kërkojë leje qëndrimi në Suedi.

Azilkërkuesi  pasi ka bërë kërkesën dhe deri sa të marrë lejen e punësimit e të qëndrimit nuk ka të drejtë të punësohet dhe banon në një banesë të marrë më qera nga Enti i emigracionit së bashku me aplikues të tjerë. Banesat kanë qenë të paracaktuara por dyndja e viteve të fundit ka krijuar probleme. (Edhe për  këtë linjë shpresoj të  shtjelloj më tepër me vonë por banesat gjenden nga qytetet më  qendrorë e deri në fshatrat më të humbura ish kazerma ushtrie hotele të falimentuara etj etj)

Por për tu rikthyer tek ajo që në fakt doja të shpjegoja te ky post. Diçka që është relativisht pozitive në mes problemeve dhe vështirësive. Ana financiare e mbijetesës së azilkërkuesit.
 
Një person që ka aplikuar për azil në Suedi dhe nuk ka mundësi të financojë qëndrimin këtu merr këto pagesa ditore derisa të merret vendim për kërkesën e tij.

Nëse banon në një nga banesat e dhëna nga Enti i Emigracionit ku jepet edhe ushqim (kr= korona suedeze ose ndryshe SEK. 9 kr afërsisht 1 euro)

24 kr/ditë  për të rritur
19 kr/ditë për të rritur që bashkëjetojnë
12 kr/ditë për femijë deri 17 vjeç (Nëse janë më shumë se tre fëmijë përgjysmohet vlera nga fëmija i tretë e sipër)

Nëse aplikuesi banon vetë dmth kujdeset vetë për ushqim etj pagesat janë:

71 kr/ditë për të rriturit
61 kr/ditë për të rritur që bashkëjetojnë
37 kr/ditë për fëmijët deri 3 vjeç
43 kr/ditë për fëmijët 4–10 vjeç
50 kr/ditë për fëmijë 11–17 år (nga fëmija i tretë e sipër përgjysmohet vlera)
Përveç ushqimit pagesa ditore duhet të përdoret për rroba këpucë medikamente dhe vizita mjekesore dentist artikuj higjene dhe të përdorimit të përditshëm  si dhe për aktivitete të kohës së lirë (kafe cigare etj etj).

Shifrat më sipër vijnë nga Enti i emigracionit si dhe nga Migrationsinfo
http://www.migrationsinfo.se/fragor-och-svar/hur-mycket-pengar-fr-flyktingar/